კურკუმას სავარჯიშო ბენეფიტები

სპორტით დაკავებული ადამიანები მუდმივად ეძებენ გზებს, რომლებიც მათ უკეთეს შედეგებში, სწრაფ აღდგენასა და ორგანიზმის დაცვაში დაეხმარება. მიუხედავად იმისა, რომ ყურადღების ცენტრში ხშირად პროტეინი, კრეატინი და სხვა პოპულარული დანამატებია, არსებობს ერთი ბუნებრივი პროდუქტი, რომელიც ბოლო წლებში მეცნიერების განსაკუთრებული ინტერესის საგნად იქცა — კურკუმა.

კურკუმა საუკუნეების განმავლობაში გამოიყენებოდა ტრადიციულ მედიცინაში, თუმცა თანამედროვე კვლევებმა აჩვენა, რომ მისი მთავარი აქტიური ნივთიერება — კურკუმინი, სასარგებლოა ფიზიკურად აქტიური ადამიანებისთვისაც. ანთების კონტროლიდან დაწყებული, კუნთების აღდგენისა და სახსრების მხარდაჭერით დასრულებული, კურკუმას შეუძლია მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს სპორტულ ცხოვრებაში.

რა არის კურკუმა?

კურკუმა ყვითელი ფერის სანელებელია, რომელიც მიიღება მცენარის ფესვისგან. მას ხშირად იყენებენ აზიურ სამზარეულოში, განსაკუთრებით ინდურ კერძებში.

კურკუმას განსაკუთრებულ თვისებებს განაპირობებს კურკუმინი — ბიოაქტიური ნაერთი, რომელსაც ძლიერი ანტიოქსიდანტური და ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი აქვს.

სწორედ კურკუმინის გამო გახდა კურკუმა პოპულარული არა მხოლოდ სამზარეულოში, არამედ სპორტულ კვებასა და ჯანმრთელობის მხარდამჭერ პროგრამებში.

კუნთების სწრაფი აღდგენა ვარჯიშის შემდეგ

ინტენსიური ვარჯიშის დროს კუნთოვან ბოჭკოებში მიკროსკოპული დაზიანებები წარმოიქმნება. ეს ნორმალური პროცესია და სწორედ მისი წყალობით ხდება კუნთების გაძლიერება და ზრდა.

თუმცა გადაჭარბებულმა ანთებითმა პროცესებმა შეიძლება გამოიწვიოს:

• კუნთების ტკივილი;
• არასრულფასოვანი აღდგენა;

კვლევების მიხედვით, კურკუმინი ხელს უწყობს ორგანიზმის ანთებითი რეაქციის დაბალანსებას, რის შედეგადაც ზოგიერთ შემთხვევაში მცირდება ვარჯიშის შემდგომი კუნთების ტკივილი და უმჯობესდება აღდგენის პროცესი.

ვარჯიშის შემდეგ კუნთების ტკივილის შემცირება

ყველასთვის ნაცნობია ვარჯიშიდან 24-48 საათის შემდეგ განვითარებული კუნთების ტკივილი, რომელიც ხშირად მეორე დღით უფრო იგრძნობა.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტკივილი კუნთების ზრდის ბუნებრივი ნაწილია, ზოგჯერ ის იმდენად ძლიერია, რომ შემდეგი ვარჯიშის ჩატარებასაც კი ართულებს.

კურკუმინის ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება შესაძლოა დაეხმაროს:

• კუნთების მგრძნობელობის შემცირებას;
• მოძრაობის თავისუფლების გაუმჯობესებას;
• ვარჯიშებს შორის აღდგენის დაჩქარებას.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მათთვის, ვინც კვირაში რამდენჯერმე ვარჯიშობს ან მაღალი ინტენსივობის პროგრამას მიჰყვება.

სახსრების ჯანმრთელობის მხარდაჭერა

ფიზიკური დატვირთვა მხოლოდ კუნთებს არ ეხება. მუდმივი დატვირთვის ქვეშ არიან:

• მუხლები;
• მხრები;
• იდაყვები;
• თეძოები;
• ხერხემალი.

წლების განმავლობაში ინტენსიურმა ვარჯიშმა შეიძლება სახსრებზე დამატებითი ზეწოლა მოახდინოს.

კურკუმას ანთების საწინააღმდეგო თვისებები ხშირად განიხილება როგორც სახსრების ჯანმრთელობის მხარდამჭერი ფაქტორი, განსაკუთრებით იმ ადამიანებში, რომლებიც:

• ძალოვან ვარჯიშებს ასრულებენ;
• სირბილით არიან დაკავებული;
• გუნდურ სპორტში მონაწილეობენ;

ძლიერი ანტიოქსიდანტური დაცვა

ვარჯიშის დროს ორგანიზმი უფრო მეტ თავისუფალ რადიკალს წარმოქმნის. ეს მოლეკულები მცირე რაოდენობით ბუნებრივი პროცესის ნაწილია, თუმცა მათი ჭარბი რაოდენობა უჯრედულ სტრესს იწვევს.

კურკუმინი ძლიერი ანტიოქსიდანტია და ხელს უწყობს:

• უჯრედების დაცვას;
• ოქსიდაციური სტრესის შემცირებას;
• აღდგენის პროცესების მხარდაჭერას;
• საერთო ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას.

ანტიოქსიდანტური დაცვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გამძლეობის სპორტის წარმომადგენლებისთვის.

შეიძლება თუ არა კურკუმამ გამძლეობაც გააუმჯობესოს?

ზოგიერთი კვლევა მიუთითებს, რომ ანთებისა და ოქსიდაციური სტრესის შემცირება შეიძლება დადებითად აისახოს ფიზიკურ გამძლეობაზე.

მიუხედავად იმისა, რომ კურკუმა არ არის უშუალოდ ენერგიის ან სტიმულაციის წყარო, მისი რეგულარული მოხმარება შესაძლოა დაეხმაროს ორგანიზმს:

• დატვირთვასთან ადაპტაციაში;
• სწრაფ აღდგენაში;
• ვარჯიშებს შორის უკეთეს მზადყოფნაში.

შედეგად, სპორტსმენს შეუძლია უფრო სტაბილურად ივარჯიშოს ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში.

კურკუმა და სხეულის კომპოზიცია

თუმცა კვლევები მიუთითებს, რომ კურკუმინის ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება ხელს უწყობს:

• მეტაბოლური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას;
• ინსულინის მგრძნობელობის მხარდაჭერას;
• ორგანიზმის ნორმალურ ფუნქციონირებას.

ეს ფაქტორები ირიბად ხელს უწყობს სხეულის კომპოზიციის გაუმჯობესებას ჯანსაღ კვებასთან და ვარჯიშთან ერთად.

როგორ მივიღოთ კურკუმა?

კურკუმას მიღება შესაძლებელია:

• საკვების სახით;
• სმუზებში დამატებით;
• ჩაის ფორმით;
• კაფსულებისა და დანამატების სახით.

მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ კურკუმინი დამოუკიდებლად საკმაოდ ცუდად შეიწოვება. სწორედ ამიტომ, მისი ბიოშეღწევადობის გასაზრდელად ხშირად რეკომენდებულია შავი პილპილის (პიპერინის) ან ცხიმების მცირე რაოდენობასთან ერთად მიღება.

აქვს თუ არა გვერდითი ეფექტები?

საკვებში გამოყენებული კურკუმა უსაფრთხოდ ითვლება ადამიანების უმეტესობისთვის.

თუმცა მაღალი დოზებით მიღებისას ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლებელია:

• კუჭის გაღიზიანება;
• მუცლის დისკომფორტი;
• გარკვეული მედიკამენტებთან ურთიერთქმედება.

თუ იღებთ სისხლის გამათხელებელ ან სხვა სპეციფიკურ მედიკამენტებს, კურკუმას დანამატების მიღებამდე სასურველია ექიმთან კონსულტაცია.

დასკვნა

კურკუმა მხოლოდ არომატული სანელებელი არ არის. მისი აქტიური ნივთიერება, კურკუმინი, გამოირჩევა ანტიოქსიდანტური და ანთების საწინააღმდეგო თვისებებით, რაც განსაკუთრებით საინტერესოა ფიზიკურად აქტიური ადამიანებისთვის.

კუნთების აღდგენის მხარდაჭერა, ვარჯიშის შემდგომი ტკივილის შემცირება, სახსრების ჯანმრთელობის ხელშეწყობა და ოქსიდაციური სტრესის კონტროლი ის სარგებელია, რის გამოც კურკუმა სულ უფრო ხშირად ხვდება სპორტსმენებისა და ჯანმრთელობაზე ორიენტირებული ადამიანების რაციონში.

მართალია, კურკუმა ვერ ჩაანაცვლებს სწორ კვებას, ხარისხიან ძილსა და კარგად დაგეგმილ ვარჯიშს, მაგრამ ის ერთ ერთი დამხმარე პროდუქტია, რომელიც ორგანიზმს უკეთ აღდგენასა და სტაბილურ პროგრესში დაეხმარება.